جوشکاری زیر آب چیست؟ + خطرات جوشکاری زیر آب

جوشکاری زیر آب یکی از تخصص های هیجان انگیز و در عین حال بسیار چالش برانگیز دنیای جوشکاری است که تنها افراد ماهر و شجاع می توانند در آن وارد شوند. اما چرا این شغل این قدر مهم و در عین حال خطرناک است؟ به طور ساده، جوشکاری زیر آب در عمق های تاریک و مرطوب، در کنار فشار زیاد آب و خطرات بی شماری که ممکن است جان جوشکار را تهدید کند، انجام می شود. از تعمیرات کشتی ها و سازه های دریایی گرفته تا پروژه های عظیم نفت و گاز، همه به مهارت های ویژه جوشکاران زیر آب نیاز دارند. این مقاله از سلام سرما به شما کمک خواهد کرد تا با دنیای پیچیده و جذاب جوشکاری زیر آب آشنا شوید و بفهمید چرا این صنعت، هم از نظر شغلی و هم از نظر فنی، در حال رشد است. پس با ما همراه باشید تا بیشتر در مورد خطرات جوشکاری زیر آب، تجهیزات ضروری، و مراحل پیچیده این فرآیند بدانید!

جوشکاری زیر آب چیست؟

جوشکاری زیر آب به فرآیند جوشکاری اطلاق می شود که در آن عملیات جوشکاری در زیر سطح آب و در عمق های مختلف انجام می شود. این نوع جوشکاری به طور ویژه برای تعمیرات و ساخت سازه های دریایی، نظیر کشتی ها، دکل های نفتی، لوله های گازی زیر آب و سایر تاسیسات دریا استفاده می شود. جوشکاری زیر آب به دلیل شرایط خاص محیطی، از جمله فشار بالا، دمای پایین آب و رطوبت زیاد، نیازمند تجهیزات ویژه و مهارت های خاصی است. این فرآیند می تواند به صورت جوشکاری مرطوب یا جوشکاری خشک انجام شود که هرکدام شرایط خاص خود را دارند.

انواع جوشکاری زیر آب

• جوشکاری مرطوب: در این روش جوشکاری، الکترود به طور مستقیم در تماس با آب قرار می گیرد و عملیات جوشکاری در حضور آب انجام می شود. این روش به دلیل شرایط خاص، بیشتر برای پروژه های ساده تر و در عمق های کمتر استفاده می شود. جهت اطلاع از قیمت سیم جوش به این صفحه مراجعه کنید.
• جوشکاری خشک: در این روش، فضای جوشکاری توسط یک محفظه خشک نگه داشته می شود که جوشکار را از محیط مرطوب محافظت می کند. این روش پیچیده تر است و برای پروژه های با دقت بالا استفاده می شود.

خطرات جوشکاری زیر آب که باید بدانید

جوشکاری زیر آب به طور قابل توجهی با جوشکاری در محیط های خشک متفاوت است و خطرات بیشتری به همراه دارد. برخی از خطرات عمده شامل:

• خطر برق گرفتگی: آب رسانای بسیار خوبی است و هرگونه نقص در تجهیزات یا اتصال های الکتریکی می تواند منجر به برق گرفتگی شدید جوشکار شود. برای کاهش این خطر، باید از دستگاه های جوشکاری با جریان پایین و سیستم های حفاظتی ویژه استفاده شود.
• فشار آب: در عمق های زیاد، فشار آب به شدت افزایش می یابد و جوشکار باید توانایی مقابله با این فشار را داشته باشد. این فشار می تواند بر تجهیزات و جوشکار تأثیر منفی گذاشته و عملکرد جوش را مختل کند.
• دمای پایین: دمای پایین در آب های سرد می تواند باعث کاهش سرعت جوشکاری و همچنین مشکلاتی در جوش های ایجاد شده شود. در این شرایط، انتخاب مواد و تجهیزات مناسب بسیار اهمیت دارد.
• خطر انفجار گازها: هنگام جوشکاری در زیر آب، وجود گازهای قابل اشتعال مانند هیدروژن می تواند منجر به انفجارهای خطرناک شود. سیستم تهویه مناسب و کنترل دقیق گازها از این نوع خطرات جلوگیری می کند.

شرایط سنی و فیزیکی مناسب برای جوشکاران زیر آب

جوشکاری زیر آب به دلیل شرایط سخت محیطی، نیازمند توانایی جسمانی و آمادگی ذهنی بالاست. معمولاً جوشکاران زیر آب باید حداقل ۱۸ سال سن داشته باشند و از نظر فیزیکی در شرایط مناسب قرار داشته باشند. توانایی تحمل فشار آب، کار در عمق های مختلف و مقاومت در برابر دمای پایین از ویژگی های ضروری است. علاوه بر این، جوشکار باید از سلامت قلبی و تنفسی خوبی برخوردار باشد، زیرا این فرآیند به استقامت بدنی بالا و توانایی کنترل شرایط بحرانی نیاز دارد. آمادگی ذهنی برای تصمیم گیری سریع در شرایط خطرناک نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

بیشتر بخوانید: راهنمای خرید و قیمت هواکش صنعتی

الکترود مناسب برای جوشکاری زیر آب

الکترود مناسب برای جوشکاری زیر آب باید ویژگی های خاصی داشته باشد تا در شرایط مرطوب و تحت فشار آب عملکرد مطلوبی داشته باشد. این الکترودها معمولاً دارای پوشش های ویژه ای هستند که از نفوذ آب به هسته الکترود جلوگیری کرده و به پایداری قوس جوش کمک می کنند. مواد استفاده شده در الکترود باید مقاوم به خوردگی و آسیب های محیطی مانند کلرایدهای موجود در آب دریا باشند. همچنین، این الکترودها باید توانایی تحمل فشار بالا و دمای پایین آب را داشته باشند تا جوش های با استحکام بالا و مقاوم در برابر ترک و خوردگی ایجاد کنند. انتخاب الکترود مناسب بسته به عمق جوشکاری و شرایط خاص محیطی متفاوت است. به طور کلی، الکترودهای با پوشش قوی تر برای جوشکاری در عمق های بیشتر و در شرایط سخت تر مناسب ترند. استفاده از الکترودهای با کیفیت بالا نه تنها بر استحکام جوش تأثیر می گذارد، بلکه ایمنی جوشکار را نیز به شدت افزایش می دهد.

تجهیزات مورد نیاز برای جوشکاری زیر آب

تجهیزات جوشکاری زیر آب باید قادر به عملکرد در شرایط سخت زیر آب باشند. از مهم ترین تجهیزات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کلاه ایمنی ضد آب: کلاه ایمنی مخصوص جوشکاری زیر آب به طور کامل از جوشکار در برابر خطرات محیطی مانند برق گرفتگی و آسیب های فیزیکی محافظت می کند.
• دستگاه های جوشکاری ضدآب: این دستگاه ها به گونه ای طراحی شده اند که می توانند در شرایط مرطوب عمل کنند و توانایی انتقال جریان برق در زیر آب را دارند.
• لباس های ضدآب و ایمنی: این لباس ها علاوه بر حفاظت از جوشکار در برابر سرما و فشار آب، به او کمک می کنند تا در محیط های خطرناک به راحتی حرکت کند.

فرآیند انجام جوشکاری زیر آب

فرآیند جوشکاری زیر آب معمولاً شامل مراحل زیر است:

• آماده سازی محل جوشکاری: ابتدا جوشکار باید محل کار خود را بررسی کند و شرایط محیطی مانند فشار و جریان آب، عمق، دما و وضعیت تجهیزات را ارزیابی نماید.
• انتخاب تجهیزات مناسب: بسته به شرایط محیطی، جوشکار باید تجهیزات مناسب از جمله دستگاه های جوشکاری و الکترودهای خاص را انتخاب کند.
• انجام جوشکاری: پس از آماده سازی، جوشکار به طور دقیق و با رعایت نکات ایمنی، عملیات جوشکاری را آغاز می کند. در این مرحله، جوشکار باید توجه ویژه ای به کنترل دما و فشار جوش داشته باشد.
• بازرسی و تست جوش: پس از اتمام جوشکاری، باید جوش ها بررسی شوند تا از استحکام و کیفیت آن ها اطمینان حاصل شود. این مرحله برای جلوگیری از بروز خرابی های بعدی بسیار مهم است.

بیشتر بخوانید: راهنمای خرید انواع فن زیلابگ

چالش ها و مشکلات رایج در جوشکاری زیر آب

جوشکاری زیر آب به عنوان یک فرآیند پیچیده و تخصصی، با چالش ها و مشکلات متعددی همراه است که هم از نظر فنی و هم از نظر ایمنی باید مورد توجه قرار گیرند. این مشکلات می توانند تاثیر قابل توجهی بر کیفیت جوش، ایمنی جوشکار و زمان بر بودن پروژه ها داشته باشند. در ادامه، به برخی از مهم ترین چالش ها و مشکلات رایج در جوشکاری زیر آب اشاره خواهیم کرد:

شرایط محیطی سخت:

یکی از بزرگترین چالش های جوشکاری زیر آب، شرایط محیطی سخت و غیرقابل پیش بینی است. جوشکاران در عمق های مختلف با فشار آب، دمای پایین و جریان های آب روبه رو هستند که می تواند عملکرد جوشکار و تجهیزات را تحت تاثیر قرار دهد. به عنوان مثال، فشار بالای آب می تواند منجر به مشکلاتی در حفظ پایداری قوس جوش و کاهش کیفیت جوش ها شود.

رطوبت و خطر برق گرفتگی:

جوشکاری در محیط های مرطوب، به ویژه زیر آب، خطرات جدی از جمله برق گرفتگی را به همراه دارد. آب رسانای بسیار خوبی برای جریان برق است و در صورت نقص در تجهیزات یا اتصال های الکتریکی، می تواند منجر به حوادث ناگواری برای جوشکاران شود. برای کاهش این خطرات، استفاده از دستگاه های جوشکاری با جریان پایین و سیستم های حفاظتی ویژه ضروری است.

دسترس پذیری و محدودیت حرکت:

در جوشکاری زیر آب، محدودیت های فضا و دسترسی به نقاط مورد نظر یکی دیگر از مشکلات است. جوشکار ممکن است مجبور باشد در شرایط سخت و محیط های بسته یا در نقاطی که دسترسی به آنها دشوار است، جوشکاری کند. این مشکلات می توانند زمان جوشکاری را افزایش داده و همچنین دقت جوش را تحت تاثیر قرار دهند.

فرسایش تجهیزات:

استفاده مکرر از تجهیزات جوشکاری در محیط های مرطوب و زیر آب می تواند موجب فرسایش و خرابی سریع این تجهیزات شود. تجهیزات مانند الکترودها، دستگاه های جوشکاری و لباس های ایمنی در معرض آسیب های ناشی از رطوبت، نمک دریا و فشار آب قرار دارند که می تواند عملکرد آنها را کاهش دهد و نیاز به تعمیرات مکرر را ایجاد کند.

ایمنی جوشکار:

ایمنی جوشکار در جوشکاری زیر آب از اهمیت زیادی برخوردار است. جوشکار باید در مقابل خطرات مختلف مانند برق گرفتگی، سقوط در عمق های زیاد یا آسیب های فیزیکی ناشی از فشار آب محافظت شود. به همین دلیل، استفاده از تجهیزات ایمنی خاص نظیر کلاه ایمنی ضد آب، لباس های ضدآب و سیستم های ارتباطی جهت هماهنگی با تیم های دیگر از جمله ضروریات است.

کیفیت و استحکام جوش:

به دلیل شرایط خاص محیطی، کیفیت و استحکام جوش هایی که در زیر آب انجام می شود، ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد. رطوبت، فشار و دمای پایین می توانند باعث بروز مشکلاتی مانند ترک خوردگی در جوش ها یا ایجاد جوش های ضعیف شوند. این مشکلات ممکن است موجب نیاز به تعمیرات مکرر و هزینه های اضافی در پروژه های زیر آب شود.

گازهای خطرناک و انفجار:

هنگام جوشکاری زیر آب، تولید گازهای قابل اشتعال مانند هیدروژن و اکسیژن می تواند خطر انفجار را به همراه داشته باشد. این گازها ممکن است در جوش ها و در محیط جوشکاری جمع شوند و در صورت عدم تهویه صحیح، منجر به حوادث ناگواری شوند.

آموزش و گواهینامه های لازم برای جوشکاری زیر آب

برای شروع کار به عنوان جوشکار زیر آب، افراد باید دوره های آموزشی تخصصی را در این زمینه بگذرانند. این آموزش ها شامل مباحث ایمنی، تکنیک های جوشکاری در شرایط مرطوب، استفاده از تجهیزات خاص و نحوه مقابله با چالش های زیر آب است. پس از گذراندن این دوره ها، دریافت گواهی نامه های معتبر از سازمان هایی مانند American Welding Society یا از مراکز آموزشی معتبر بین المللی ضروری است. این گواهی نامه ها به جوشکاران این امکان را می دهند که در پروژه های بزرگ و صنعتی مشغول به کار شوند و تضمین می کند که توانایی انجام جوشکاری در شرایط دشوار زیر آب را دارند.

سوالات متداول