راهنمای انتخاب و خرید انواع چک ولو

چک ولو

چک ولو یا شیر برگشتی چگونه کار می‌کند؟

چک ولو یا شیربرگشتی امروزه به درستی شناخته نشده و برای همین از محبوبیت خاصی در بین صنایع مختلف برخوردار نیست. در این مقاله قصد داریم به بررسی موضوعاتی مانند اصول اولیه چک ولوها، انواع و چگونگی کار کردن آنها، چگونگی انتخاب و نصب چک ولو، چگونگی حل مشکلات آنها و در نهایت اینکه همیشه آنها علت مشکل نیستند؛ می‌پردازیم.

چک ولو چیست؟

چک ولو یا شیر برگشتی در یک طرف اجازه عبور جریان را می‌دهد. این شیر در مواقعی که مایع در لوله در جهت معکوس در جریان است، به شکل اتوماتیک می تواند مانع از برگشت جریان شود.

این چک ولو برای قطع و وصل نیازی به دخالت انسان نداشته و بصورت خودکار این کار را انجام می‌دهند. چک ولوها در طبقه بندی شیرهای self-automated قرار می‌گیرند.

شیرهای برگشتی یا چک ولوها درهر صنعتی که پمپ در آنها به کار برده و حتی در خانه‌ها یافت می‌شوند. برای مثال در مسیر خط تخلیه یک پمپ مخزنی که در خانه وجود دارد، یک چک ولو قرار دارد.

شیرهای برگشتی دارای طراحی گوناگونی هستند که شامل طرح‌های قدیمی تا جدید را دربرمی‌گیرد. این شیرها برای استفاده در مواد مختلفی مثل مایعات، هوا، گازها، بخار و…به کار می‌رود.

چک ولوها چه کاربردهایی دارند؟

چک ولو ایل رزرو 1.5 بار

شیرهای برگشتی در صنایع مختلفی دارای کاربردهای متنوعی هستند، در ادامه به برخی کاربردهای آن در صنعت اشاره می‌کنیم.

  • تخلیه کمپرسورها و پمپ ها
  • خطوط اصلی
  • شکننده های خلا
  • خطوط بخار
  • خطوط چگالیده
  • پمپ های تغذیه شیمیایی
  • برج های خنک کننده
  • رک های بارگیری
  • خطوط خنک کننده نیتروژن
  • دیگهای بخار
  • سیستم های HVAC
  • تاسیسات
  • پمپ های فشار
  • پمپ های معلق
  • ایستگاه های شستشو
  • خطوط تزریق

ساختار چک ولوها چگونه است؟

چک ولو برای بازو بسته شدن نیاز به وجود جریان در لوله دارند. بنابراین این شیرها بسیار به جریان حساس هستند.

وقتی شیربرگشتی باز باشد، دیسک داخلی اجازه عبور جریان به طرف جلو را می‌دهد. بنابراین با وجود جریان شیر برگشتی نیز شروع به کار می‌کند.

بسته به اینکه طراحی به چه شکل باشد، درصورتی که اگر جریان به سمت جلو کم شود و یا بالعکس جریان افزایش یابد، دیسک شروع به بسته شدن می‌کند.

بسته به اینکه چگونه طراحی شده باشند می‌توانند دارای  دنباله، پین محوری، دیسک بازویی، فنر، توپی، الاستمور و یاطاقان باشند.بطور معمول شیرهای برگشتی از ساختار ساده ای برخوردار هستند.

جریان فشار برگشتی مانند یک نیروی مخالف برای باز وبسته شدن شیر می‌باشد؛ و آب بندی داخلی دیسک چک ولو و سیت به این جریان وابسته هستند.

بنابراین در چک ولوها نرخ نشتی سیت مجاز بیشتر از شیرهای باز و بسته(on/off) است.

معرفی انواع چک ولوها یا شیرهای برگشتی

درحال حاضراز این دستگاه طراح ها و مدل‌های بسیاری در بازار وجود دارد. هر کدام از این مدل‌ها کاربردها و مزایای خاصی دارند. در اینجا بعضی از محبوب ترین این مدل‌ها را بیان می‌کنیم.

  • توپی
  • دو طرفه یا دو دریچه ای
  • فنر در خط یا سر ورودی و خروجی ولو
  • پیستونی

شیربرگشتی مناسب باید دارای چه ویژگی هایی باشد؟

برای جلوگیری از نشتی در لوله و تجهیزات ویژه درهنگام جایگرین کردن ولو باید درانتخاب چک ولوی مناسب دقت نمود.

  • رتبه بندی شیرANSI
  • اندازه خط
  • کاربرد داده ها ( جریان، طراحی/شرایط عملیاتی)
  • نصب (افقی، عمودی، بالا یا پایین)
  • اتصالات پایانی
  • ابعاد
  • سازگاری متریال شیر با فرآیند

نحوۀ عملکرد چک ولو چگونه است؟

وقتی در مسیر جریان چک ولو نصب می‌شوند، باعث ایجاد جریان یک طرفه درلوله می‌شود. با دقت کرد که این شیرها را درجهت فرآیند نصب نمود.

این شیرها دارای درپوشی توپی یا لولایی هستند که با حرکت سیال جابجا شده و باعث برقراری جریان می‌شوند. چنانچه فشارسیال درحال حرکت از فشار سیال در پشت شیر کمتر باشد، باید برگشت جریان رخ دهد. دراین حالت به دلیل وجود درپوش شیرو مسدود کردن شیر، جریان سیال قطع می‌شود.

این شیرها قابلیت تنظیم با سیستم کنترلی یا دستی را ندارند و به شکل اتوماتیک و با فشار سیال باز و یا بسته می شوند.

کدام چک ولوی مناسب است؟

انتخاب سایز مناسب باعث طولانی شدن طول عمر شیربدون نیا به انجام سرویس‌های متعدد می‌شود. درشیربرگشتی انتخابی دیسک باید به درستی درموقعیت باز یا استاپ  و یا کاملا بسته قرارگیرد. بطوری که هیچ گونه لرزشی در دیسک ایجاد نشود.

نباید انتخاب این نوع شیرها را مانند انتخاب ولوهای on/offانجام داد. زیرا در چک ولو دیسک داخلی همیشه تحت جریان بوده و عملکرد داخلی این شیرها وابسته به شرایط جریان است.

 در چک ولوها چنانچه جریان کافی نباشد دیسک در داخل آن حرک می‌کند و همیشه در مسیر جریان قرار می‌گیرد. بنابراین باعث ساییدگی، پتانسیل شکست وافزایش افت فشارمی‌شود. در چک ولوها فقط زمانی که شیرکاملا باز است، افت فشار مشابه شیر on/off محاسبه می‌شود.

در شرایطی که جریان کافی نباشد شیربرگشتی کاملا باز نمی‌شود؛ در نتیجه دیسک نمی‌تواند بطور کامل بچرخد و باعث تغییر عملکرد می‌شود.

در ولوهای on/offشرایط این گونه نیست و همچنین در سایرشیرها عملکرد متفاوت از چک ولوها می‌باشد.

معرفی انواع شیر یک طرفه

چک ولو

شیر غیر برگشتی، شیر رفلاکسی، شیرنگهداری، شیر تک-مسیره، نام های دیگر شیر یکطرفه می باشند. شیر یکطرفه به صورت اتوماتیک کار می کند؛ بنابراین بیشتر آن ها استم و یا دسته ندارند و اکثر اوقات توسط شخص و سیستم خارجی کنترل نمی شود. جنس بدنه (پوسته خارجی) بیشتر شیر های یکطرفه از جنس پلاستیک و یا فلز می باشد. شیر یکطرفه دارای دو دهانه بر روی بدنه خود می باشد. شیرهای یک طرفه یا چک ولو ها در انواع مختلف طراحی و تولید می شود؛ این شیرها شامل شیر یک طرفه لولایی، فشاری، دیسکی و کره ای است. در ادامه به شرح هریک می پردازیم.

1.شیر یک طرفه لولایی (Swing check valve)

قطعه‎ی مسدود‎ کننده صفحه‎ای در شیرهای یک طرفه می تواند به لولایی که خارج از صفحه سیت قرار دارد، وصل شود. این قطعه یک حرکت شبه آونگی دارد که در مسیر عبور سیال قرار گرفته و سبب باز و بسته شدن خط جریان می گردد. از ویژگی های این شیر می توان به عدم اتصال درپوش و بدنه توسط پیچ و مهره است و انجام آب بندی به صورت فلز به غیر فلز اشاره کرد. کاربرد شیر یک طرفه لولایی در صنعت آب، فاضلاب، نیروگاه ها و صنایع است و برای استفاده از مواد غیر خورنده، مایعات، گاز و بخار می باشد.

2.شیر یک طرفه فشاری Lift Check Valves))

اجزای شیر یک طرفه فشاری  شامل یک پیستون یا یک کره است، که به جای دیسک به کار می رود. بنابراین شبیه شیر یک طرفه کروی می باشد. نصب این پیستون یا کره در خط لوله به هم به صورت عمودی، هم افقی بوده و کره یا پیستون بصورت کاملا در سیت قرار می گیرد.

کاربرد شیر یک طرفه فشاری در سیستم هایی است که جریان سیال در آن ها دارای فشار و سرعت بالایی بوده و ویسکزیته ی سیال بالا می باشد. چگونگی کارکرد شیر یک طره فشاری براساس اصل جاذبه انجام می شود.

زمانی که جریان در زیر سیت (seat) به وجود می آید، باعث جدا شدن کره از سیت (seat) می شود.  در این شرایط سیال از اطراف توپ این شیر عبور کرده و در صورت توقف یا برگشت جریان، به علت وجود نیروی جاذبه کره یا پیستون به پایین می آید. بنابراین کره  به سیت (seat) می چسبد و باعث آب بندی و جلوگیری از بازگشت جریان می گردد.

 3.شير يك طرفه ديسكي Disk Check Valve))

شير يك طرفه ديسكي داراي 4 قسمت شامل بدنه، مجرابند (ديسك)، فنر و نگهدارنده فنر تشكيل شده است. تمام دور محراب بند توسط بدنه احاطه شده است. محراب بند در شیر یک طرفه دیسکی در جهت مسير سیال با زاويه 90 درجه حرکت می کند. میزان حرکت آن به وسیله فنری که در قسمت پشت محراب بند واقع است، کنترل می گردد.

در مواردی که در خطوط لوله جريان ضربه اي (پالسي) سنگيني وجود داشته باشد، استفاده از شير يك طرفه ديسكي توصیه نمی گردد. مثلا در قسمت خروجي كمپرسورهاي رفت و برگشتي نباید از شی دیسکی به کار برد؛ زیرا این کمپرسور ضربات زیادی را بر این شیر وارد کرده و باعث از بين رفتن نگهدارنده فنر می شود.

4.شیر یک طرفه کره‌ای( Sphere Check Valves)

از این شیر می توان در سيالاتي كه ويسكوزيته آن ها بسيار زياد است، استفاده کرد. این شیر دارای دو مدل كره اي افقي و عمودي طراحی و تولید می شود، که در ایننوع خط جریان در مسیر مستقیم حرکت می کند. همچنین از نوع شیر عمودی، در جاهائي كه قطع جريان به صورت فوري لازم است، کاربرد دارد.

چگونگی عملکرد شیر کره ای به این شکل است که هنگام ورود جریان، کره در سیال معلق شده و در اطراف حرکت می کند. در زمانی که جریان سیال به صورت برعکس انجام شود، کره در سیت قرار می گیرد؛ در این صورت از برگشت سیال به سمت ورودی جلوگیری می کند.

اصطلاحات کاربردی شیر یک طرفه

برخی از اصطلاحاتی که در استفاده از چک ولو  به کار می رود وباید هر فردی که با این تجهیزات و قطعات سیستم های سرمایشی سر وکار دارد با آن ها آشنا باشد؛ به شرح زیر است.

  • فشار کراکینگ: فشار ورودی که در این فشار اولین نشانه جریان اتفاق می افتد (جریان ثابت حباب ها). فشار کراکینگ هم چنین به نام فشار سرنگون شده شناخته می شود.
  • فشارتجدیدی: فشاری که در آن هیچ نشانه ای از جریان دیده نمی شود. فشار تجدیدی به عنوان فشار آب بندی شناخته می شود.
  • فشار برگشتی: اختلاف فشار بین فشار ورودی و فشار خروجی را فشار برگشتی می گویند.

معرفی اجزای شیر یکطرفه یا چک ولو

جریان داخلی و خارجی گازها و سیالات از تکنولوژی های مختلفی استفاده می شود؛ که یکی از این تکنولوژی ها چک ولوها هستند.

کاربرد چک ولو یا شیر یک طرفه در تجهیزاتی کاربرد دارد که مواد و یا سیالات در یک جهت و بدون بازگشت جریان دارند.

هرچند شیرهای یک طرفه در شکل ها و مدل ها و اندازه های گوناگون طراحی و تولید می شوند و عملکردهای مختلفی دارند، ولی وظیفه همه آن ها یکسان است. در شیرهای یک طرفه بعضی از قطعات در مدل های مختلف شبیه به هم هستند، ولی نمی توان این قطعات را به جای هم در چک ولوهای مختلف استفاده کرد. زیرا این شیرها دارای اندازه ها و عملکرد متفاوتی از یکدیگر هستند.  تمام مدل های چک ولوها دارای اجزا و قسمت های زیر هستند.

  • پورت داخلی: این پورت اجازه ورود به مواد (گاز و یا سیال) را به شیر می دهد.
  • بدنه : از طریق بدنه مواد عبور می کنند.
  • پورت خروجی : این پورت اجازه ی خروج مواد از شیر را می دهد.

برچسب:

چک ولو,چک ولو کمپرسور,چک ولو هیدرولیک,چک ولو توپی,لیست قیمت چک ولو,فلاپر چک ولو,فروش چک ولو,انواع چک ولو صنعتی,اجزای چک ولو,قیمت شیر یکطرفه چک ولو,قیمت چک ولو 4 اینچ,اجزای چک ولو

فیلتر
  • چک ولو ایل رزرو 1.5 بار
    • چک ولو ایل رزرو 1.5 بار
    • چک ولو ایل رزرو 1.5 بار

    • برخی ویژگی‌ها: ساخت از کشور ایتالیا طراحی شده بصورت صفر و صدی کیفیت و دوام بسیار بالا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید
  • چک ولو جوشی 1.1/8
    • چک ولو جوشی 1.1/8
    • چک ولو جوشی 1.1/8

    • برخی ویژگی‌ها: کیفیت ساخت بالا و دوام بسیار بالا طراحی شده بصورت صفر و صدی ساخت کشور ایتالیا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید
  • چک ولو جوشی 1.3/8
    • چک ولو جوشی 1.3/8
    • چک ولو جوشی 1.3/8

    • برخی ویژگی‌ها: کیفیت ساخت بالا و دوام بسیار بالا طراحی شده بصورت صفر و صدی ساخت کشور ایتالیا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید
  • چک ولو جوشی 2.1/8
    • چک ولو جوشی 2.1/8
    • چک ولو جوشی 2.1/8

    • برخی ویژگی‌ها: کیفیت ساخت بالا و دوام بسیار بالا طراحی شده بصورت صفر و صدی ساخت کشور ایتالیا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید
  • چک ولو خطی جوشی 1/2
    • چک ولو خطی جوشی 1/2
    • چک ولو خطی جوشی 1/2

    • برخی ویژگی‌ها: کیفیت ساخت بالا و دوام بسیار بالا طراحی شده بصورت صفر و صدی ساخت کشور ایتالیا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید
  • چک ولو خطی جوشی 1/4
    • چک ولو خطی جوشی 1/4
    • چک ولو خطی جوشی 1/4

    • برخی ویژگی‌ها: کیفیت ساخت بالا و دوام بسیار بالا طراحی شده بصورت صفر و صدی ساخت کشور ایتالیا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید
  • چک ولو خطی جوشی 3/8
    • چک ولو خطی جوشی 3/8
    • چک ولو خطی جوشی 3/8

    • برخی ویژگی‌ها: کیفیت ساخت بالا و دوام بسیار بالا طراحی شده بصورت صفر و صدی ساخت کشور ایتالیا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید
  • چک ولو خطی جوشی 5/8
    • چک ولو خطی جوشی 5/8
    • چک ولو خطی جوشی 5/8

    • برخی ویژگی‌ها: کیفیت ساخت بالا و دوام بسیار بالا طراحی شده بصورت صفر و صدی ساخت کشور ایتالیا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید
  • چک ولو خطی جوشی 7/8
    • چک ولو خطی جوشی 7/8
    • چک ولو خطی جوشی 7/8

    • برخی ویژگی‌ها: کیفیت ساخت بالا و دوام بسیار بالا طراحی شده بصورت صفر و صدی ساخت کشور ایتالیا جهت اطلاع از موجودی و استعلام قیمت با شماره 02177516572 تماس بگیرید