چرا کولر گازی آب می دهد؟ بررسی علت آبریزی اسپیلت و راه حل رفع آن

اگر آب از لوله درین خارج می شود، معمولاً نشانه عملکرد طبیعی کولر گازی است؛ اما اگر آب از پنل داخلی، دیوار، سقف یا لوله های مسی چکه کند، به احتمال زیاد یکی از بخش های سیستم تخلیه، مدار تبرید یا نصب دستگاه دچار مشکل شده است. بیشتر موارد آبریزی کولر گازی به گرفتگی مسیر تخلیه، کمبود مبرد، یخ زدگی اواپراتور، خرابی پمپ درین یا اشکال در شیب نصب مربوط می شوند. خوشبختانه برخی از این مشکلات با یک بررسی ساده قابل تشخیص هستند و برخی دیگر به عیب یابی تخصصی نیاز دارند.
یکی از اشتباهات رایج کاربران این است که هر نوع آبریزش را به کمبود گاز نسبت می دهند. در عمل، تجربه تعمیرکاران نشان می دهد که گرفتگی لوله درین و آلودگی سینی تخلیه در بسیاری از موارد علت اصلی هستند و شارژ گاز بدون عیب یابی می تواند فقط هزینه اضافی ایجاد کند.
در این مقاله از سلام سرما ابتدا مشخص می کنیم چه نوع آبی طبیعی است و چه نوعی نشانه خرابی محسوب می شود. سپس مهم ترین دلایل آبریزی را بررسی می کنیم و در ادامه یاد می گیرید فقط با مشاهده محل نشتی، منشا احتمالی مشکل را پیدا کنید.

آیا آب دادن کولر گازی طبیعی است؟

بسیاری از کاربران تصور می کنند خروج آب از کولر گازی نشانه خرابی است؛ در حالی که بخشی از این آب کاملاً طبیعی و حاصل فرآیند رطوبت گیری دستگاه است. تشخیص طبیعی یا غیرطبیعی بودن آبریزی اولین قدم برای جلوگیری از هزینه های غیرضروری است.

آب کولر گازی از کجا تولید می شود؟

آبی که از کولر خارج می شود از لوله کشی ساختمان وارد دستگاه نشده است. این آب از رطوبت موجود در هوای محیط تولید می شود. وقتی هوای گرم اتاق از روی کویل اواپراتور عبور می کند، دمای آن از نقطه شبنم پایین تر می رود و بخار آب موجود در هوا به قطرات مایع تبدیل می شود. این فرآیند را میعان می گویند.
هرچه رطوبت محیط بیشتر باشد، حجم آب تولیدشده نیز بیشتر خواهد بود. به همین دلیل میزان آب خروجی در شهرهای ساحلی و مرطوب معمولاً چند برابر مناطق خشک است.

چه زمانی خروج آب کاملاً طبیعی است؟

اگر آب از لوله درین خارج شود و اثری از نشتی روی پنل داخلی وجود نداشته باشد، عملکرد دستگاه طبیعی است. در رطوبت نسبی بالاتر از ۶۰ درصد معمولاً حجم آب تخلیه شده بیشتر می شود. در چنین شرایطی مشاهده خروج مداوم آب از درین نشانه عملکرد صحیح اواپراتور و فرآیند رطوبت گیری است. در حالت گرمایش نیز برخی مدل ها هنگام اجرای چرخه Defrost ممکن است از یونیت خارجی آب تولید کنند که معمولاً طبیعی محسوب می شود.

چه زمانی آبریزی نشانه خرابی است؟

اگر آب به جای مسیر تخلیه از بخش های دیگر دستگاه خارج شود، باید علت آن بررسی شود. چکه کردن آب از پنل داخلی، خیس شدن دیوار پشت اسپلیت، ایجاد لکه روی سقف یا جمع شدن آب روی زمین از مهم ترین نشانه های خرابی هستند.
همچنین تشکیل قطرات روی لوله مسی می تواند به خرابی عایق یا اختلاف زیاد دمای سطح لوله با دمای محیط مرتبط باشد؛ موضوعی که معمولاً با مفهوم نقطه شبنم ارتباط مستقیم دارد.

جدول تشخیص آبریزی طبیعی و غیرطبیعی کولر گازی

محل خروج آب	طبیعی است؟	نیاز به اقدام دارد؟	سطح فوریت
لوله درین	بله	خیر	پایین
یونیت خارجی در دیفراست	بله	خیر	پایین
پنل داخلی	خیر	بله	بالا
روی دیوار	خیر	بله	بالا
روی زمین داخل ساختمان	خیر	بله	بالا
لوله مسی	خیر	بررسی عایق لازم است	متوسط
سقف کاذب اطراف دستگاه	خیر	بله	بالا

مهم ترین دلایل آب دادن کولر گازی و اسپلیت

بیش از ۸۰ درصد آبریزی های کولر گازی به چند علت مشخص مربوط می شوند. شناخت این دلایل کمک می کند سریع تر منشأ مشکل را پیدا کنید.

گرفتگی لوله درین و مسیر تخلیه آب

لوله درین وظیفه انتقال آب میعان شده به خارج از ساختمان را برعهده دارد. ورود گردوغبار، لجن، قارچ یا تشکیل بیوفیلم می تواند این مسیر را مسدود کند. در چنین شرایطی آب به جای خروج از درین، در سینی تخلیه جمع شده و از پنل داخلی سرریز می شود

مسدود شدن سینی یا ناودانی تخلیه

سینی تخلیه محل جمع آوری آب تولید شده روی اواپراتور است. تجمع رسوبات، گردوغبار یا شکستگی در این بخش باعث اختلال در تخلیه می شود. در برخی دستگاه ها حتی یک لایه رسوب چند میلی متری می تواند مسیر خروج آب را محدود کند.

کثیف شدن فیلتر هوا و کاهش گردش هوا

وقتی فیلتر هوا مسدود شود، حجم هوای عبوری از روی اواپراتور کاهش پیدا می کند. افت جریان هوا باعث افت دمای کویل، تشکیل یخ و در نهایت آبریزی پس از ذوب شدن یخ ها می شود.

کمبود گاز مبرد و یخ زدن اواپراتور

کمبود گاز مبرد یکی از دلایل مهم یخ زدگی اواپراتور است. کاهش فشار مدار تبرید باعث افت بیش از حد دمای کویل می شود. پس از خاموش شدن دستگاه، یخ های تشکیل شده ذوب می شوند و حجم زیادی آب وارد سینی تخلیه می شود که گاهی از ظرفیت آن بیشتر است.

خرابی پمپ درین

در برخی پروژه ها که مسیر تخلیه طولانی است از پمپ درین استفاده می شود. خرابی شناور، موتور پمپ یا مدار فرمان می تواند باعث باقی ماندن آب در مخزن و سرریز شدن آن شود.

عایق نبودن لوله های مسی

دمای برخی لوله های مدار تبرید ممکن است به کمتر از ۱۰ درجه سانتی گراد برسد. اگر عایق آسیب دیده باشد، رطوبت هوا روی سطح لوله متراکم شده و قطرات آب تشکیل می شود. این اتفاق معمولاً با نشتی واقعی اشتباه گرفته می شود.

شکستگی سینی تخلیه یا پنل داخلی

ترک های ریز در سینی تخلیه همیشه با چشم قابل مشاهده نیستند. این ترک ها به مرور باعث نشت آب روی دیوار یا زمین می شوند و معمولاً بعد از چند سال کارکرد دستگاه ظاهر می شوند.

نصب اشتباه یا شیب نامناسب پنل و لوله درین

حتی اختلاف تراز چند میلی متری می تواند مسیر حرکت آب را تغییر دهد. اگر شیب لوله درین یا موقعیت نصب پنل درست نباشد، آب به جای حرکت به سمت خروجی، در بخشی از سینی جمع شده و سرریز می کند.

جدول علت آبریزی کولر گازی بر اساس نشانه‌های ظاهری

علائم مشاهده شده	محتمل‌ترین علت	میزان احتمال	نیاز به تعمیرکار
آب روی دیوار	گرفتگی درین	زیاد	معمولاً خیر
یخ روی اواپراتور	کمبود مبرد یا فیلتر کثیف	زیاد	بله
خیس شدن لوله مسی	خرابی عایق	زیاد	خیر
سرریز ناگهانی آب	گرفتگی شدید درین	زیاد	خیر
نشتی مداوم از پنل	شکستگی سینی یا خطای نصب	متوسط	بله
آبریزی پس از خاموش شدن	یخ‌زدگی کویل	زیاد	بله

از محل آبریزی، علت خرابی را پیدا کنید!

گاهی محل خروج آب سریع تر از هر ابزار دیگری علت خرابی را مشخص می کند.

آب از پنل داخلی روی دیوار می ریزد

این حالت معمولاً به گرفتگی درین، پر شدن سینی تخلیه یا شیب نامناسب پنل مربوط است. اگر آب فقط از یک سمت پنل خارج شود، احتمال خطای نصب یا تراز نبودن دستگاه بیشتر می شود.

آب از زیر کولر گازی چکه می کند

در بیشتر موارد مسیر تخلیه مسدود شده یا سینی تخلیه ترک خورده است. بررسی وضعیت خروجی درین معمولاً اولین مرحله عیب یابی در این شرایط است.

آب از لوله مسی خارج می شود

این مشکل اغلب نشتی واقعی نیست. خرابی عایق، پارگی روکش الاستومری یا رسیدن سطح لوله به نقطه شبنم محیط از مهم ترین دلایل آن هستند.

آب از یونیت خارجی یا کندانسور دیده می شود

در حالت سرمایش معمولاً حجم اصلی آب نباید از کندانسور خارج شود. اما در حالت گرمایش و چرخه دیفراست مشاهده آب در اطراف یونیت خارجی طبیعی است.

کولر بعد از خاموش شدن آب می دهد

این نشانه معمولاً به یخ زدگی اواپراتور مربوط می شود. با توقف کمپرسور، یخ های تشکیل شده ذوب می شوند و حجم آب ناگهان افزایش پیدا می کند.

جدول عیب یابی سریع بر اساس محل خروج آب

محل آبریزی	علت های احتمالی	شدت خرابی	اقدام پیشنهادی
پنل داخلی	گرفتگی درین، خطای نصب	متوسط	بررسی تخلیه
زیر پنل	ترک سینی یا گرفتگی مسیر	متوسط	سرویس
لوله مسی	خرابی عایق	پایین	عایق کاری
یونیت خارجی	دیفراست یا میعان	پایین	بررسی حالت کار
پس از خاموش شدن	یخ زدگی اواپراتور	بالا	عیب یابی مدار تبرید

۳ اشتباه رایجی که باعث تشدید آبریزی کولر گازی می شود

شارژ گاز بدون عیب یابی دقیق

بسیاری از کاربران تصور می کنند هر نشتی آبی به کمبود مبرد مربوط است. در حالی که در موارد زیادی علت اصلی گرفتگی درین یا آلودگی سینی تخلیه است و شارژ گاز هیچ تأثیری در رفع مشکل ندارد.

استفاده طولانی از کولر یخ زده

ادامه کار دستگاه در شرایط یخ زدگی می تواند حجم آب تولیدی را چند برابر کند. علاوه بر آبریزی، این وضعیت فشار بیشتری به کمپرسور و مدار تبرید وارد می کند.

بی توجهی به سرویس دوره ای و مسیر درین

بخش زیادی از آبریزی های اسپلیت با یک سرویس منظم قابل پیشگیری هستند. تمیز کردن فیلترها، بررسی مسیر تخلیه و کنترل وضعیت عایق ها معمولاً قبل از تبدیل شدن یک ایراد کوچک به تعمیر پرهزینه، مشکل را متوقف می کند.

چه کارهایی را خودمان می توانیم انجام دهیم؟

بخش قابل توجهی از آبریزی های کولر گازی به مشکلات ساده ای مربوط می شود که بدون باز کردن مدار تبرید یا دستکاری قطعات حساس قابل بررسی هستند. اگر نشتی آب تازه شروع شده و دستگاه علائم جدی مانند یخ زدگی شدید، صدای غیرعادی یا خطای برد ندارد، می توانید چند مورد اولیه را خودتان کنترل کنید.

تمیز کردن فیلتر هوا

کثیف شدن فیلتر باعث کاهش حجم هوای عبوری از اواپراتور می شود. وقتی دبی هوا کاهش پیدا کند، دمای کویل پایین تر رفته و احتمال یخ زدگی و آبریزی افزایش می یابد.
در شرایط استفاده روزانه، بهتر است فیلترها هر ۳۰ تا ۶۰ روز یک بار بررسی شوند. در محیط های پرگردوغبار یا واحدهای نزدیک خیابان های پرتردد، این بازه می تواند به ۱۵ تا ۳۰ روز کاهش پیدا کند.
پس از شستشو، فیلتر باید کاملاً خشک شود. نصب فیلتر مرطوب می تواند باعث تجمع آلودگی روی اواپراتور و تسریع تشکیل لایه های میکروبی شود.

بررسی گرفتگی شلنگ درین

اگر آب از پنل داخلی خارج می شود اما هیچ آبی از خروجی درین مشاهده نمی کنید، احتمال گرفتگی مسیر تخلیه وجود دارد. وجود لجن، گردوغبار، تار عنکبوت، حشرات ریز یا بیوفیلم می تواند قطر داخلی لوله را کاهش دهد. حتی کاهش چند میلی متری قطر مؤثر لوله درین می تواند سرعت تخلیه آب را به شکل محسوسی کم کند. در بسیاری از موارد، مشاهده جریان ضعیف یا قطع کامل خروج آب از درین اولین نشانه گرفتگی است.

بررسی تراز بودن پنل داخلی

آب داخل سینی تخلیه بر اساس شیب طراحی شده به سمت خروجی حرکت می کند. اگر پنل فقط چند میلی متر از حالت تراز خارج شود، مسیر طبیعی حرکت آب تغییر خواهد کرد.
گاهی دستگاه از روز اول آب می دهد و کاربر تصور می کند مشکل فنی وجود دارد؛ در حالی که علت اصلی، نصب غیرتراز یونیت داخلی است. این موضوع در ساختمان هایی که پس از نصب دچار نشست جزئی شده اند نیز مشاهده می شود.

چه کارهایی را نباید بدون تخصص انجام داد؟

باز کردن مدار مبرد، شارژ گاز، دستکاری برد الکترونیکی یا باز کردن مجموعه اواپراتور جزو کارهایی هستند که به ابزار تخصصی و دانش فنی نیاز دارند. اگر روی کویل یخ مشاهده می کنید، فشار مبرد اندازه گیری نشده یا احتمال خرابی سنسور وجود دارد، ادامه عیب یابی باید توسط تکنسین انجام شود. تصمیم اشتباه در این مرحله می تواند هزینه تعمیر را چند برابر کند.

دلایلی که کمتر گفته می شوند اما باعث آب دادن کولر گازی می شوند

بسیاری از مقالات فقط به گرفتگی درین یا کمبود گاز اشاره می کنند؛ اما در عمل برخی عوامل تخصصی تر وجود دارند که تشخیص آن ها بدون شناخت مکانیزم عملکرد دستگاه دشوار است.

نقطه شبنم و تعریق لوله های مسی

گاهی کاربر تصور می کند کولر نشتی دارد، اما در واقع آب از روی لوله مسی تشکیل می شود. این اتفاق زمانی رخ می دهد که دمای سطح لوله از نقطه شبنم محیط پایین تر باشد.
برای مثال اگر دمای اتاق ۲۸ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی حدود ۶۵ درصد باشد، روی لوله ای که دمای سطح آن به حدود ۲۰ درجه سانتی گراد یا کمتر برسد، قطرات آب تشکیل می شود. در صورت آسیب دیدگی عایق، این پدیده شدت بیشتری پیدا می کند.
به همین دلیل همیشه خیس بودن لوله مسی به معنی نشتی آب یا خرابی دستگاه نیست و باید وضعیت عایق و شرایط محیط نیز بررسی شود.

تشکیل بیوفیلم و لجن میکروبی در لوله درین

یکی از دلایل کمتر شناخته شده گرفتگی درین، تشکیل بیوفیلم است. بیوفیلم یک لایه چسبناک متشکل از باکتری ها، قارچ ها و مواد آلی است که به مرور روی دیواره داخلی لوله رشد می کند.
این لایه ممکن است در ظاهر نازک باشد اما به تدریج سطح عبور آب را محدود می کند. در مناطقی با رطوبت بالا، تشکیل بیوفیلم می تواند طی ۶ تا ۱۲ ماه باعث کاهش محسوس ظرفیت تخلیه آب شود.
به همین دلیل برخی کولرها حتی پس از تمیز شدن فیلترها همچنان مشکل آبریزی دارند و منشأ اصلی مشکل در مسیر تخلیه پنهان شده است.

خرابی سنسور اواپراتور و ترمیستور

ترمیستور اواپراتور وظیفه کنترل دمای کویل را برعهده دارد. اگر این سنسور دمای واقعی را اشتباه گزارش کند، برد الکترونیکی نمی تواند زمان مناسب توقف کمپرسور را تشخیص دهد.
در نتیجه دمای اواپراتور بیش از حد کاهش پیدا می کند و یخ زدگی رخ می دهد. پس از خاموش شدن دستگاه، حجم زیادی از یخ ها ذوب شده و کاربر با آبریزی غیرمنتظره مواجه می شود.
این نوع خرابی معمولاً با تمیز کردن فیلتر یا باز کردن درین برطرف نمی شود و نیاز به تست سنسورها و برد کنترل دارد.

ظرفیت نامناسب کولر نسبت به فضای نصب

بزرگ تر بودن ظرفیت دستگاه همیشه مزیت نیست. اگر ظرفیت کولر به شکل محسوسی از بار سرمایشی فضا بیشتر باشد، دستگاه به دفعات خاموش و روشن می شود.
این پدیده که در صنعت تهویه با عنوان چرخه کوتاه کاری شناخته می شود، فرصت کافی برای رطوبت گیری پایدار را کاهش می دهد. در نتیجه رفتار سیستم تخلیه آب غیرعادی شده و در برخی شرایط احتمال تشکیل رطوبت و تعریق در بخش های مختلف افزایش پیدا می کند.
به همین دلیل انتخاب ظرفیت مناسب بر اساس متراژ، تعداد افراد، تابش خورشید و شرایط اقلیمی اهمیت زیادی در عملکرد صحیح سیستم دارد.

سوالات متداول درباره ی آب دادن کولرگازی